Data e sotme
September 21, 2019

Qyteti si organizëm

Shkruan: Trifun Kostovski

 

Çdo qytet është një organizëm kompleks, një “trup” që ka organe vitale që duhet  kuruar me kujdes dhe tërësisht. Në qoftë se dikush nuk e kupton që qyteti është një organizëm i gjallë, dhe nëse nuk merret seriozisht dhe me kujdes, duhet ta kemi të qartë se do të fillojë të metastazojë dhe në vend se të jetë një burim i jetës, do të fillojë të vdes ngadalë. Ndërsa me vdekjen e tij do të thotë që qytetarët e tij gjithashtu dënohen me vdekje.

Kjo është arsyeja pse, për mendimin tim, nuk ka më shumë të ngjarë të mendojmë dhe të flasim për problemet akute që përballet qyteti ynë si rezultat i politikave që i qaset.

Duke e pasur parasysh përvojën time si kryetar i qytetit nga 2005-2009, unë do të doja të ndaj disa mendime për funksionimin e qytetit tonë. Ne, shkupjanët e vjetër, besojmë se Shkupi tashmë ka arritur madhësinë maksimale dhe se çdo rritje e mëtejshme e popullsisë do të shkaktojë probleme madhore. Hulumtimet e bëra në të gjithë botën tregojnë se kjo është një prirje karakteristike e pothuajse të gjitha megapolisëve, dhe për këtë arsye, Shkupi nuk do të jetë një përjashtim. Sipas shkencëtarëve, duke pasur parasysh zhvillimin e shpejtë teknologjik dhe pajisjet e sofistikuara të prodhimit, migrimi nga fshati në qytet do të rritet gjithnjë e më shumë – njerëzit nuk do të duhet të qëndrojnë në fshat. Besoni apo jo, studimet thonë se në 20-30 vjet do të kemi qytete megamilionëshe me një popullsi deri në 80 milionë.

Në pamje të parë duket e pabesueshme, por të gjithë treguesit thonë se do të ndodhë një gjë e tillë. Unë e kam bërë këtë hyrje për t’iu referuar disa prej shqyrtimeve të mia, të cilat konsideroj se kanë të bëjnë me punën e vetëqeverisjes lokale në vend, dhe veçanërisht në Shkup. Jemi dëshmitarë të rindërtimeve masive dhe të mëdha të të gjitha bulevardeve dhe rrugëve në Shkup, në të cilat asfalti i vjetër zëvendësohet me cilësi të re dhe më të mirë, gjë që sigurisht se mirëpritet.

Por ekziston një dilemë që akoma nuk më jep qetësi – pse pushteti lokal i qytetit të Shkupit filloi të rindërtojë bulevardet ekzistuese dhe rrugët kur ato ishin akoma funksionale. Mendoj se nuk kishte nevojë të bëheshin investime të tilla kapitale. Jam i sigurt se do të pyesni pse. Sepse kemi qenë dëshmitarë këtë verë që në shumë fshatra në ultësirë ​​të Karadakut të Shkupit, nuk kishte ujë me javë të tëra, dhe pushteti vendor nuk mund të zgjidhte problemin e tyre, dhe madje nuk e morri përsipër të ndihmonte të paktën me cisterna të sjellë ujë në mënyrë që qytetarët e këtyre fshatrave të Shkupit të mundnin të jetojnë normalisht.

Kjo tregon se rrjeti nëntokësor i ujësjellësit duhet të jetë përparësi në drejtim të furnizimit cilësor për çdo qytetar dhe banor të Shkupit.

Për të qenë edhe më të qartë, nuk kemi asnjë problem me lëshimin e ujit të pijshëm nga burimet Raçe dhe Nerez. Ne kemi problem sesi t’i furnizojmë me atë ujë konsumatorët.

Me këtë dua të tregoj vetëm faktin se gypat e azbestit të ngulitur në sistemin e furnizimit me ujë filluan të ndryshojnë gjatë mandatit tim dhe unë arrita të ndryshoj dhjetëra kilometra. Sigurisht, unë nuk mund ta përfundoja plotësisht projektin për shkak të kohës dhe kufizimeve financiare.

Ka kaluar mbi një dekadë, por asnjë nga trashëgimtarët e mi nuk i ka kushtuar vëmendje këtij problemi. Duke na bindur ne, qytetarët e Shkupit, që guri i zgavërt në tuba të azbestit është mbrojtje ndaj grimcave kancerogjene. Kjo sigurisht është një gënjeshtër dhe asgjë më shumë.

Pyes veten time, por mbi të gjitha ata që janë në krye të qytetit – pse nuk merren me ato çështje që janë thelbësore për jetën e shkupjanëve: rrjeti i ujësjellësit, sistemi i kanalizimit ku akoma nuk kemi impiante trajtimi, dhe kanalizime atmosferike.

Unë arrij në përfundim se interesat politike dhe populiste janë mbi interesat thelbësore të qytetarëve. Sepse operacionet që janë realizuar sot janë të dukshme për syrin e lirë të çdo qytetari, por në të njëjtën kohë, ato janë vetëm grim që fsheh të metat e vërteta.

Pse është kështu epo, për fat të keq, për shkak të zgjedhjeve të ardhshme. Pavarësisht nëse janë të parakohshme ose jo, nuk ka rëndësi. Partitë në pushtet ose opozitë adhurojnë t’i tregojnë popullit “gjëra të mira”.

Shumë prej jush mund të mos kenë qenë në qytetin më të madh në botë, Nju-Jork. Në të gjitha bulevardet, dhe madje edhe në Avenynë e Pestë, rrugët janë të tmerrshme, aspak të pashme për syrin. Por funksionale. Nuk kam informacione se kur bulevardet janë rindërtuar për herë të fundit në Nju-Jork. Por, lexues të dashur, ky nuk është prioritet për ta. Prioriteti është plotësimi i nevojave themelore të vlefshme për aspektet jetësore të secilit banor.

Kur do ta ndalojmë praktikën e partive politike, përpara  zgjedhjeve të ardhshme parlamentare ose lokale të ofrojnë përfitime të rreme? Kur do të shohim, ne qytetarët e Shkupit, një strategji koncize por funksionale për mënyrën e rregullimit të qytetit. Pavarësisht se kush e drejton atë, cilës parti i përket. E rëndësishme është që ky person të investojë në pikat e rëndësishme strategjike për zhvillimin e Qytetit të Shkupit.

Mesazhi im nuk është keqdashës, por është mesazh i një qytetari të brengosur i cili ka përvojë personale ndërsa i cili dëshiron me sinqeritet dhe nga zemra të fillohet me ndërtimin e ndershëm të së ardhmes.

Vijnë periudha e vjeshtës dhe të dimrit. Është e qartë se tema kryesore do të jetë ndotja e ajrit. Pyes veten nëse ndonjë nga pushteti lokal dhe ai qendror u përpoq të sqarojë arsyet pse po na ndodh kjo e keqe, dhe rrjedhimisht edhe për metodat e trajtimit dhe eliminimit të ndotjes, pasi është e qartë se bëhet fjalë për vdekshmëri për qytetarët.

Kjo është si tregimi i gjinkallës dhe milingonës. Ne të gjithë e dimë këtë histori, por në asnjë mënyrë nuk e mësuam leksionin. Pyes hapur – nëse ndotja është vetëm në ajër apo edhe në tokë dhe në ujë. Këto janë gjërat kryesore që secili nikoqir serioz do ta vendoste si prioritet.

Kaq prej meje të nderuar lexues… e përsëris – të jesh kryetar i Qytetit është obligim ndërsa privilegji është rezultat i punës së bërë.

 

*Shkrimi është shkruar eksluzivisht për Inbox7. Për çdo ribotim duhet marrë leje nga redaksia. Inbox7 jo gjithmonë pajtohet me qëndrimet e autorëve në rubrikën e debatit